عید نوروز یکی از کهن‌ترین و پرشکوه‌ترین جشن‌های ایرانیان باستان است که ریشه‌ای عمیق در تاریخ و فرهنگ ایران دارد. این جشن که هر ساله در نخستین روز بهار و همزمان با اعتدال بهاری برگزار می‌شود، نمادی از تجدید حیات طبیعت، پیروزی نور بر تاریکی و آغاز سال نو در تقویم خورشیدی محسوب می‌شود. نوروز نه تنها در ایران، بلکه در کشورهای دیگری مانند افغانستان، تاجیکستان، جمهوری آذربایجان، عراق (در میان کردها) و بخش‌هایی از آسیای مرکزی نیز با شور و اشتیاق فراوان جشن گرفته می‌شود.

بر اساس اسطوره‌های ایرانی، پیدایش نوروز به جمشید، پادشاه افسانه‌ای پیشدادیان نسبت داده می‌شود. در شاهنامه فردوسی آمده است که جمشید تخت سلطنت خود را بر فراز کوه البرز قرار داد و با تابش خورشید، جهان نورانی شد و مردم از این رویداد شادمان گشتند و آن روز را نوروز نامیدند. با این حال، شواهد تاریخی نشان می‌دهد که نوروز در دوران هخامنشیان به عنوان یک جشن رسمی و ملی برگزار می‌شده است. در تخت جمشید، نقش‌برجسته‌هایی از مراسم نوروزی و هدیه‌آوردن نمایندگان ملل مختلف به حضور پادشاه ایران دیده می‌شود که گواهی بر اهمیت این جشن در آن عصر است.

آداب و رسوم نوروز در طول قرن‌ها تکامل یافته اما همچنان بسیاری از سنت‌های کهن آن پابرجا مانده است. از مهم‌ترین این رسوم می‌توان به خانه‌تکانی (تمیز کردن کامل خانه)، خرید لباس نو، چیدن سفره هفت‌سین، دید و بازدید از اقوام و دوستان، و عیدی دادن به کودکان اشاره کرد. سفره هفت‌سین که شامل هفت قلم نمادین با حرف «سین» است، هر یک نمادی از مفاهیم نیکوی زندگی مانند برکت، سلامت، عشق و شادابی را به همراه دارد. از جمله اجزای این سفره می‌توان به سبزه (نماد تولد دوباره)، سمنو (نماد قدرت و ثروت)، سنجد (نماد عشق و دلبستگی)، سیب (نماد زیبایی و سلامت)، سیر (نماد پزشکی و درمان)، سرکه (نماد صبر و عمر طولانی) و سماق (نماد چاشنی زندگی) اشاره کرد.

نوروز در سال ۱۳۸۸ خورشیدی (۲۰۰۹ میلادی) توسط سازمان یونسکو به عنوان میراث فرهنگی ناملموس بشری به ثبت رسید و در سال ۱۳۹۰ (۲۰۱۰ میلادی) نیز مجمع عمومی سازمان ملل متحد، ۲۱ مارس را به عنوان روز جهانی نوروز به رسمیت شناخت. این ثبت بین‌المللی نشان‌دهنده ارزش والای این جشن در سطح جهانی و نقش آن در تقویت همبستگی فرهنگی میان ملت‌های مختلف است. نوروز فراتر از یک جشن ساده، نمادی از امید، شادمانی و ارتباط با طبیعت است که هر ساله با فرا رسیدن بهار، روح تازه‌ای در کالبد فرهنگ ایرانیان می‌دمد.